Avrupa ülkeleri, enerji fiyatları ve enflasyon nedeniyle grev ve protestolarla sarsılıyor. Fransa ve Almanya’da kilit sektörlerde on binlerce işçi greve giderken İngiltere’de pek çok sektörde grev hazırlığı sürüyor. Belçika, Çekya ve Macaristan’da ise protestolar var.
Avrupa’da Euro bölgesi enflasyonu yüzde 9,9 ile rekor kırarken gıda ve enerji fiyatlarındaki artış pek çok sektördeki ücret artışlarının üstünde gerçekleşti. Buna karşılık olarak pek çok sektörde sendikalar iş bırakmalarla daha iyi sözleşmeler talep etmeye başladı.
Pek çok Avrupa ülkesinde grevler gündelik hayatı da olumsuz etkiledi. Avrupa’da son haftalarda yaşanan büyük grevlerden bazıları şöyle:
FRANSA
Fransa’da sendikaların çağrısıyla toplu ulaşım, eğitim, sağlık dahil çok sayıda meslek grubu grev ilan ederek, enflasyon oranıyla uyumlu maaş artışı talep etti. Ülkede petrol rafinerisi ve akaryakıt depolarında başlayan grevin ardından ulaştırma sektöründe çalışanlar ve öğretmenler daha fazla maaş talebiyle dün iş bıraktı.
Fransa’nın demir yolu işletmecisi SNCF işçilerinin greve katılımıyla tren seferlerindeki eksiklikler nedeniyle ulaşım, eğitim, sağlık başta olmak üzere birçok sektörde ciddi aksamalar yaşandı.
SNCF işçileri, yeni personel alımı talep ederken, eylül sonundan bu yana grevdeki akaryakıt işçileri kazançlarına “muadil ödeme” talep ediyor. Fransa’nın başkenti Paris’te 16 Ekim’de hayat pahalılığına karşı bir gösteri yapılmıştı. Organizatörlere göre protestoda, 140 bin kişi yürümüştü.
PETROL ÜRETİMİ DÜŞTÜ
Petrol depoları ve rafinerilerde süren grevler nedeniyle Fransa’da benzin üretimini yüzde 60’tan fazla düşerken her üç benzin istasyonundan birinde yakıt kıtlığına yol açtı. Grevler bu hafta diğer enerji şirketlerine de sıçrarken, nükleer enerji grubu EDF’deki işçiler de greve gitti.
Fransız enerji şirketi TotalEnergies’in işçilerinin üç haftadır sürdürdükleri grev, petrol tedariğinde keskin düşüşe yol açarken, Fransız hükumeti petrol devine ücretleri artırması çağrısında bulundu.
Avrupa’daki enerji krizinin etkisiyle zaten yeterli miktarda reaktör çalıştırmakta zorlanan EDF’nin nükleer santrallerinde başlayan grevler, yakıt depolarının doldurulmasını ve bakım çalışmalarını engelledi.
FRANSIZ BAKANDAN ŞİRKETE ÇAĞRI
RTL radyosuna konuşan Maliye Bakanı Bruno Le Maire, “Elde ettikleri kârı bir bilseniz… Kapasitesi olan şirketlerin ücretleri artırma yükümlülüğü var ve Total de bu şirketlerden biri” diyerek, şirketin CGT sendikasıyla görüşmelere başlamakta geç kaldığını ekledi.
TotalEnergies ile CGT sendikasının liderleri arasında ilk müzakere dün gerçekleşti fakat bundan sonuç alınamadı. Reuters’a konuşan sendika temsilcisi, dört rafineri ve Dunkirk’teki tesiste süren grevin devam edeceğini belirtti. Fransa Enerji Bakanı Agnes Pannier-Runacher, “Total maaşları artırmalı” dedi.
ALMANYA
Alman havayolu şirketi Lufthansa’nın iştiraki Eurowings önceki gün gece yarısından itibaren şirket pilotlarının 3 günlük greve çıkması nedeniyle yüzlerce uçuşunu iptal edilmek zorunda kaldı.
Eurowings, Almanya’da 170’ün üzerinde uçuşunu iptal ederken, bu iptaller 10 binden fazla yolcuyu etkiledi. Pilotların iş bırakma eylemi pazartesi 00.00’da başladı ve bugün saat 23.59’a kadar devam edecek.
Eurowings, ortalama olarak günde yaklaşık 500 uçuş gerçekleştirerek 50 bin ila 70 bin yolcuyu Almanya ve Avrupa’daki varış noktalarına taşıyor.
Eurowings’in pilotları toplu ücret anlaşmasında 10. tur müzakerelerinin başarısız olmasının ardından 6 Ekim’de de 24 saatlik greve gitmişti. Grev nedeniyle, Eurowings, Almanya’da 250’nin üzerinde uçuşunu iptal ederken, bu durum 30 binden fazla yolcuyu etkilemişti.
İNGİLTERE
Unite sendikası, salı günü yaptığı açıklamada, İngiltere’de lojistik şirketi GXO’da çalışan yaklaşık 1000 sürücünün ay sonundan itibaren beş gün içinde ücret anlaşmazlığı nedeniyle grev yapacağını söyledi ve bira teslimatlarında yaşanacak aksama konusunda uyardı.
Ayrıca ülkenin en büyük hemşirelik sendikasının 300 binden fazla üyesi maaş artışı talebiyle grev oylamasına başladı. Genç doktorlar ve ambulans çalışanları da maaş anlaşmazlıkları için oylama yapmayı planlıyor. Ülke çapındaki demiryolu işçileri ise ücret ve iş güvenliği konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle yürüyüş gerçekleştirdi.
Şirkette ağustos ayında posta ve demiryolu işçileri de greve gitmişti.
MACARİSTAN
Binlerce Macar öğrenci ve veli, 14 Ekim’de iki hafta içinde yaptıkları mitingde ikinci büyük mitingde buluştu. Protestocular daha yüksek ücret talebiyle grev yaptıkları için işten atılan öğretmenlerini desteklemek için bir araya geldi.
ÇEKYA
28 Eylül’de Prag’da on binlerce Çekyalı işçi yükselen enerji fiyatları ile ülkenin NATO ve Avrupa Birliği politikalarını protesto etti. Prag’daki Wenceslas Meydanı’na akın eden binlerce protestocu hükümetin istifasını talep etti.
BELÇİKA
21 Eylül’de Brüksel’de binlerce kişi artan enerji fiyatlarını ve yaşam pahalılığını protesto etmek için sokaklara çıktı. Haziran ayındaki benzer bir protestoya yaklaşık 70 bin Belçikalı işçi katıldı.